Horizontale en verticale klimaatverschillen zijn in de kas niet gewenst. In de huidige praktijk hangen te weinig meetboxen om deze verschillen om te sporen. SmartDust is het draadloze systeem van sensoren dat Wageningen UR Glastuinbouw ontwikkelt om telers beter inzicht te geven in het kasklimaat. Met deze informatie kan de klimaatregeling worden geoptimaliseerd en dat leidt tot energiebesparing.
Natte of koude plekken zijn in een kas niet gewenst. Door kasconstructie, instraling, wind of andere natuurlijke krachten zijn horizontale en verticale temperatuurverschillen echter nauwelijks te vermijden. Om vochtige plekken in de kas te voorkomen, is ‘droogstoken’ een veel voorkomende maatregel. Echter, iedere graad extra stoken kost tot wel tien procent energie.
Om onnodig droogstoken te voorkomen is nauwkeurige informatie over horizontale en verticale klimaatverschillen gewenst. In de huidige praktijk hangen meestal te weinig meetboxen per afdeling om de juiste maatregelen te nemen. Wageningen UR Glastuinbouw werkt daarom aan de ontwikkeling van een goedkoop en eenvoudig inzetbaar draadloos meetsysteem. Met dit SmartDust-systeem zal veel nauwkeuriger dan tot nu toe mogelijk, informatie worden verzameld over natte of koude plekken in de kas. Een dergelijk systeem kan leiden tot energiebesparing en tot een betere kwaliteit van de gewassen, omdat telers gericht kunnen ingrijpen bij klimaatverschillen.
Tien sensoren per ha
Het draadloze meetsysteem is in het seizoen 2008-2009 getest in de praktijk. De sensoren zijn getest in de teelt van tomaat, komkommer, gerbera en matricaria met een meetdichtheid variërend van 60-128 sensoren per hectare. Er is gekeken hoe koude/natte plekken zich onder verschillende condities zoals dag/nacht, scherm open/dicht en seizoenen manifesteren.
Het bleek dat het draadloze meetsysteem goed functioneert en dat onder normale bedrijfsomstandigheden de sensoren voldoen voor hun doel. Echter overdag kan grote instraling nog voor onnauwkeurigheid zorgen en ’s nachts, bij luchtvochtigheden dicht bij 100%, zijn de sensoren minder betrouwbaar. Structurele afwijkingen kunnen gedetecteerd als de meetdata over langere tijd - tenminste een dagdeel - worden gemiddeld.
De onderzoekers stellen dat om geen koude/natte plekken te missen er ongeveer tien sensoren per hectare nodig zijn. De toepassing van draadloze sensoren is zinvol voor incidentele karakterisering van de kas, maar ook voor permanente monitoring. Met de verkregen informatie is het vervolgens mogelijk om structurele aanpassingen in de kas aan te brengen of gerichte klimaatsturing toe te passen om zo het klimaat te homogeniseren en een verdere energiebesparing te realiseren.
Dit onderzoek wordt gefinancierd door het Ministerie van LNV en het Productschap Tuinbouw in het kader van het programma Kas als Energiebron.